پیچ آلن کله قارچی (سرگرد)

پیچ آلن سر گرد

پیچ آلن سر گرد یا پیچ آلنی کله قارچی، استوانه‌ای رزوه شده است که از آچار آلن برای بستن و باز کردن آن استفاده میشود و با  توجه به  نام آن گل پیچ آن سر گرد  و شبیه سر قارچ است.

جنس پیچ آلن سر گرد

پیچ آلن کله قارچی (سرگرد) از فولاد در دو گرید  8.8 و 12.9  یا  استنلس استیل در دو گرید استیل 304 و 316 تولید می‌شود و مورد استفاده قرار میگیرد   .

استاندارد پیچ آلن سر گرد

برای تولید و به کارگیری پیچ آلن سر گرد استانداردهای مختلفی نظیASTM  ، DIN   یا  ISOوجود دارد. یکی از پرکاربردترین استانداردها برای پیچ آلن سر گرد din 7380 یا iso 7380  است.

موارد استفاده پیچ آلن سر گرد

از پیچ آلن سرگرد معمولا در مواردی که امکان استفاده از آچار و پیچ گوشتی وجود ندارد استفاده  می‌شود و عمده مصرف این نوع  پیچ در قطعات و دستگاه‌های صنعتی است.

اتصالات مکمل

از اتصالاتی که در کنار پیچ آلن سرگرد مورد استفاده قرار می‌گیرند می‌توان از مهره شش‌گوش و واشر تخت نام برد.

پیچ آلن
پیچ آلن در واقع نوع مدرن شد پیچ شش‌گوش است. بدان معنا که در ابتدا پیچ آلن برای برطرف کردن ضعف‌های پیچ شش‌گوش تولید شده و در طول زمان، استاندارد تولید پیچ آلن دست‌خوش تغییراتی شده تا هم اکنون به استاندارد کامل تولید رسیده است. پیچ آلن طبق استاندارد DIN912 تولید می‌شود که تبیین کننده نوع گل (کلگی) پیچ، ابعاد بدنه از انتهای پیچ تا سر پیچ، نوع و ابعاد دنده‌های پیچ، طول گام و عمق دنده‌ی پیچ است. بصورت استاندارد پیچ آلن تنها در دو گرید ۸.۸ و ۱۲.۹ تولید می‌شود و هر دو نیز می‌بایست بصورت نیم دنده باشند. اما استفاده گسترده و روز افزون پیچ آلن منجر به تولید پیچ آلن بصورت تمام دنده شده است.

مزیت اصلی استفاده از پیچ آلن ایجاد تعادل برابر با تعداد پیچ کمتر نسبت به پیچ شش‌گوش است. از این رو با استفاده از پیچ آلن سوراخ‌های کمتر در قطعه کار ایجاد می‌شود و نقاط تمرکز تنش که نقاط اصلی شکست قطعه کار هستند کاهش پیدا می‌کند. در ضمن با استفاده از تعداد  پیچ کمتر وزن کل قاب نیز کمتر خواهد شد.
استاندارد تولید پیچ آلن
پیچ آلن به شکل‌های سرتخت و سراستوانه‌ای بصورت نیم دنده و تمام دنده با دنده های میلی متری در بازار موجود است. پیچ های آلن سر تخت در سیستم مهندسی آلمانی تحت استاندارد DIN7991 و پیچ آلن سراستوانه‌ای در سیستم مهندسی آلمانی تحت استانداردDIN912  تولید می‌شوند. لازم به ذکر است که پیچ آلن ۱۰.۹  فولادی در استاندارد تولید پیچ آلن تعریف نشده است و طبق استاندارد تنها دو کرید ۸.۸ خشکه و ۱۲.۹ تولید و عرضه می‌شوند. تمام جداول و دیتا شیت های مهندسی در استاندارد شکل و ابعاد پیچ آلن (استاندارد DIN912 )، پیچ آلن بصورت نیم دنده تهیه شده است. اما با وجود این که پیچ آلن سراستوانه‌ای تمام دنده طبق استاندارد تعریف نشده است اما طبق نیاز بازار پیچ آلن سراستوانه‌ای هم بصورت نیم‌دنده و هم تمام‌دنده موجود است.
مزایای استفاده از پیچ آلن نسبت به پیچ شش گوش
هر چند استاندارد‌های تولید پیچ آلن (DIN912) با استاندارد‌های تولید پیچ شش‌گوش (DIN931 , DIN933) کاملا تفاوت دارد اما واقعیت این است که تفاوت این دو نوع پیچ تنها در شکل گل آنها است و بدنه پیچ آلن و پیچ شش‌گوش چه از لحاظ ابعادی و چه از لحاظ دنده زنی کاملا یکسان هستند، تا اندازه‌ای که استاندارد مهره اتصال آنها کاملا با یکدیگر برابر است. در کل باید گفت پیچ آلن دارای ساختاری مدرن‌تر از پیچ شش‌گوش است.

مزیت اصلی پیچ آلن نسبت به پیچ‌های شش‌گوش، راحتی اتصال پیچ آلن است. بدان معنا که اتصال پیچ شش‌گوش که با آچار فرانسه انجام می‌شود، نیاز به میدان گردش زیادی برای دست دارد و با قرار گیری در کنار دیگر قطعات در ماشین آلات اتصال پیچ شش‌گوش بسیار مشکل می‌شود. حال آنکه زاویه گردش برای اتصال پیچ‌های آلن بسیار گسترده‌تر است و اتصال ساده تر صورت می‌گیرد. همچنین کله‌گی آچار آلن بصورت کامل در محفظه گل پیچ آلن قرار می‌گیرد اما در اتصال پیچ شش‌گوش جدا شدن آچار از پیچ در گردش دست در دفعات متعدد میتواند خستگی و هدر رفتن انرژی را به‌همراه داشته باشد.
آبکاری سطحی پیچ آلن گرید های مختلف
بر خلاف پیچ‌های آلن استیل که عناصر کروم و نیکل را در ترکیبات شیمیایی‌ آنها وجود دارد و مقاومت محیطی بالایی در برابر اکسید شدن دارند، پیچ‌های آلن که از جنس فولاد تولید می‌شوند نیاز به یک پوشش سطحی برای مقاوم‌سازی دارند و در غیر این صورت با وجود دارا بودن تنسایل بالا در مدت زمانی کوتاه پیچ آلن فولادی تحت تاثیر عوامل اکسید کننده قابلیت‌های مکانیکی خود را از دست داده و اکسید می‌شود. حال آنکه آبکاری پیچ آلن خشکه ۸.۸ و ۱۰.۹ بصورت گالوانیزه گرم و یا داکرومات انجام می‌شود. با توجه به مشکلات و دشواری‌های آبکاری گالوانیزه گرم و افزایش قطر پیچ به میزان چند ده میکرون که از بسته شدن مهره بر روی پیچ جلوگیری می‌کند امروزه آبکاری داکرومات برای پیچ آلن فولادی انتخاب مناسب تری به نظر می رسد.